پس از مدت ها آمد و شد ایران و کشورها گروه 1+5 که شامل انگلستان، آمریکا، فرانسه، روسیه، آلمان و چین بودند، سرانجام در 23 تیز 1394، توافقی که با نام برجام (برنامه جامع اقدام مشترک یا Joint Comprehensive Plan of Action) بود میان ایران و کشورهای 1+5 منعقد گردید. توافقی که در عرصه بین المللی با بازتاب گسترده ای روبرو بود. از پیش از این توافق، بحث ها و گفتگوی فراوانی پیرامون آن در بازار و کسب و کارهای پیرامون نتایج چنین توافقی بر اقتصاد کشور مطرح بود، و غالب فعالان بازار و تحلیلگران، بهبود شرایط سیاست خارجی کشور را پیش بینی می کردند و به تبع آن احتمالاً کاهش نرخ ارز. اما چنین نشد !

چرا برجام نرخ ارز را کاهش نداد؟
سوالی که مطرح می شود این است که چرا برجام با وجود بهبود شرایط بین المللی ایران، موجب کاهش نرخ ارز نشد؟ مرور مصاحبه ها و اظهار نظرات، مسئولان بانک مرکزی به عنوان متولی سیاستهای پولی کشور، نشان می دهد که آنها همچون همیشه «عوامل غیربنیادی» را علت افزایش نرخ ارز می دانند و بر این باور هستند که این دلایل به زودی مرتفع خواهند شد. پیشتر و در تابستان، مسئولان فرارسیدن ایان حج و افزایش تقاضای ارز مسافرتی را علت این موضوع می دانستند اما اکنون و در اواخر پاییز، که سفرها نیز کاسته شده اند، کماکان روند افزایش نرخ ارز ادامه دارد. ما در اینجا چند سناریو و دلیل احتمالی افزایش نرخ ارز در بازار را چند ماه پس از برجام بر می شماریم :

  دوگانگی تصویب برجام و افزایش قیمت دلار!

افت درآمدهای نفتی و کاهش منابع ارزی
یکی از مهمترین سناریوهای پیش روی، برای افزایش نرخ ارز در بازار، کاهش درآمدهای نفتی کشور است. این روزها نفت OPEC در حالی بر روی کانال 39 دلار معامله می شود که در بودجه سال 94 قیمت هر بشکه نفت 53 دلار بوده است و صحبتها از قیمت بشکه ای 43 دلار برای بودجه سال 95 است !

دوگانگی تصویب برجام و افزایش قیمت دلار!

نمودار نوسانات قیمت نفت اوپک از ابتدای سال 2015
یک بررسی اجمالی و ساده، همبستگی منفی قیمت نفت با قیمت دلار را نشان می دهد، بدین معنا که افزایش قیمت نفت، همزمان با کاهش قیمت دلار و برعکس بوده است. در چنین شرایطی، منطقاً می توان شرایط قیمت نفت را یکی از دلایل افزایش نرخ ارز در بازار دانست.
اجرای برجام طولانی شد، ارز گران شد
بسیاری از سرمایه گذاران و فعالان بازار، مصارف ارزی خود را با هدف خرید ارزانتر به پس از برجام موکول کردند، اکنون با طولانی شدن اجرای برجام، این احتمال می رود که فعالان بازار در آستانۀ سال نو، تقاضای ارزی خود را افزایش داده اند و هجوم تقاضای این گروه باعث افزایش نرخ ارز شده است.
انتظار برای حضور ایران در تجارت بین المللی در دوران پسا تحریم
برخی معتقدند که فضای کسب و کار ایران در حال آماده شدن برای ایفای نقش در تجارت بین المللی است، از این روی، مقدمات چنین حضوری را افزایش هزینه های ارزی اش در حال آماده سازی است و این در شرایطی رخ می دهد که هنوز منابع ارزی بانک مرکزی در اختیارش قرار نگرفته است و این افزایش نرخ ارز را موجب گردیده است.
کاهش نرخ سود بانکی
این روزها بحثهای زیادی پیرامون کاهش نرخ سودهای بانکی مطرح است. این احتمال داده می شود که با کاهش نرخ سودهای بانکی، جذابیت نگهداری سپرده برای سرمایه گذاران کاهش پیدا کرده است و بخشی از این منابع پولی به سمت بازار سکه و ارز حرکت کرده است و موجب افزایش نرخ ارز شده است.
نتیجه گیری
در مجموع، عواملی که مطرح شد بر دو نکته دلالت داشت، کاهش درآمدهای ارزی دولت، افزایش تقاضای ارز. بدین ترتیب، آیندۀ قیمت ارز در ایران به شدت وابسته به اجرای برجام در روزهای آینده است. با اجرای برجام و آزادسازی درآمدهای ارزی و ورود آن به بانک مرکزی و یا افزایش درآمد ارزی دولت از محل نفت، می توان انتظار کاهش را در قیمت ارز داشته باشیم، اما در صورت عدم رخدداد این موارد، باید منتظر ارز در کانالهای قیمتی بالاتر باشیم.

 

 

 

از: گروه پژوهش و تحلیل روابط عمومی مدرسه عالی کسب و کار ماهان
کد خبر: 176488002 | تاریخ:1394/9/16



مطالب مرتبط


انتشارات ماهان به عنوان بخشی ازمدرسه کسب وکار ماهان،در تالیف کتابهای مدیریتی، MBA و آمادگی دکتری فعالیت دارد.

پیام بگذارید

کد بالا را در کادر وارد نمایید :