وبینار خلاقیت و توسعه

از خلاقیت تا توسعه

چگونه می‌توان یک ایده را به محصول تبدیل کرد؟

 

وبینار خلاقیت و توسعه

در دنیای رقابتی امروز مسیر رشد و توسعه که از یک طرف با کمبود منابع طبیعی مواجه بوده و از طرف دیگر با رشد جمعیت، افزایش نیازها و تقاضا در کنار تنوع‌طلبی روبرو است، آنچه حرفی برای گفتن دارد «خلاقیت» و «ایده‌های جدید» است که کاربردی بوده و قابلیت تجاری‌سازی داشته باشند. خلاقیت کمک می‌کند تا منابع موجود به بهترین شکل ممکن به کار برده شوند تا با تحمل کمترین هزینه بتوان بیشترین بازدهی را به دست آورد. به عبارتی خلاقیت به کار گرفته می‌شود تا هزینه (هزینه‌های مالی، زمانی و ...) رشد و توسعه را کاهش دهیم. حالی سوالاتی که پیش می‌آید آن است که خلاقیت به چه معنایی است؟ چه مسیری را باید طی کرد که خلاقیت به نتیجه برسد؟ چگونه می‌توان خلاقیت را شکوفا کرد؟ چگونه خلاقیت منجر به کارآفرینی می‌شود؟

 

به منظور پاسخگویی به این دست از سوالات باشگاه کسب‌وکار ماهان با همکاری مرکز آموزش‌های مجازی ماهان وبیناری را با موضوع «خلاقیت و توسعه» با سخنرانی دکتر بهنود صدر در روز دوشنبه هشتم اردیبهشت برگزار کرد.

لازم به ذکر است که این وبینار در قالب فعالیت‌های باشگاه کسب و کار ماهان برگزار شده است. فعالیت‌های باشگاه کسب و کار ماهان در قالب چهار برنامه شامل وبینار (وبینارهای توسعه فردی 2020)، یک فنجان چای با طعم تجربه، استارتاپ گرایند و کوله تجربه در سال 1399 ادامه می‌یابد. علاقه‌مندان می‌توانند در وب‌سایت ماهان (این لینک) برنامه‌های باشگاه کسب و کار ماهان را دنبال کنند. آنچه در ادامه آمده چکیده‌ای از وبینار دو ساعته «خلاقیت و توسعه» است که باهم می‌خوانیم.

 قبل از شروع موضوع در ابتدا لازم است مفهوم خلاقیت را به‌درستی تعریف و آنرا به‌خوبی درک کرد. به زبان ساده می‌توان خلاقیت را «رهایی از عادت‌های ذهنی» خواند. در این مسیر لازم است تا از ویروس‌های فکری (چهارچوب‌های فکری و منظمی که در ذهن افراد نقش بسته) که در محیط خانواده، مدارس، کار، جامعه و ... شکل گرفته فاصله گرفته و مجالی برای رهایی از آنها در نظر داشت.

چرا خلاقیت اهمیت دارد؟

شاید بر همگان روشن باشد که افراد خلاق نگاهی متفاوت دارند و به‌نوعی ساختارشکن هستند. به اعتقاد دکتر صدر واژه خلاقیت مفهومی انتزاعی دارد و درنهایت خود را در شکل «متفاوت بودن» نشان می‌دهد. افراد خلاق قالب ذهنی که در طول زمان شکل گرفته و خارج از حوزه اختیار آنها بوده را کنار گذاشته و از «نظم رفتاری» تعریف‌شده قدم بیرون می‌گذارند. خلاقیت در حوزه سازمانی و فردی نمودهای مختلفی پیدا می‌کند اما نکته مهم هر دو آن است که خلاقیت باید به رفع نواقص و شکاف‌های دانش و آگاهی منتهی شده به‌طوری‌که عناصر مفقود زنجیره فعالیت‌ها را پیدا و در مسیر حل مسائل و مشکلات آن قدم گذاشت.

خلاقیت با نوآوری چه تفاوت‌هایی دارد؟

همان‌طور که گفته شد خلاقیت بیشتر جنبه انتزاعی دارد؛ حال‌آنکه نوآوری گام بعدی به شمار می-رود و جنبه عملی به خود می‌گیرد. به عبارت ساده می‌توان نوآوری را «محصول نهایی خلاقیت» تعریف کرد. باید در نظر داشت که این مسیر هنوز تکمیل‌نشده و زمانی می‌توان خلاقیت و نوآوری را نتیجه‌بخش خواند که منجر به فروش، سوددهی و به‌نوعی تجاری‌سازی آن ایده شود. مرحله‌ای که به‌عنوان «کارآفرینی» شناخته می‌شود و می‌تواند تکمیل‌کننده چرخه ذکر شده باشد.

 

وبینار خلاقیت و توسعه

سطوح خلاقیت کدامند؟

در یک تقسیم‌بندی کلی می‌توان سطوح خلاقیت را به چهار دسته تقسیم کرد:

سطح پایه: این سطح از خلاقیت زمانی اتفاق می‌افتد که تنها در چهارچوب تعریف شده و سیستم فعلی اتفاق بیفتد.

سطح میانی: سطح میانی در بالای سطح پایه قرار گرفته و نسخه‌ای بهتر و پیشرفته‌تر نسبت به سطح پایه است.

سطح پیشرفته: در سطح پیشرفته، خلاقیت از «فرد» و «کمک به یک فرد» فراتر رفته و منجر به کمک به دیگران می‌شود.

سطح خبره: سطح خبره خلاقیت زمانی اتفاق می‌افتد که در آن شرایطی فراهم‌شده تا در آن بقیه افراد (سازمان) نیز به سمت خلاقیت گام بردارند.

 

مراحل خلاقیت کدامند؟

برای خلاقیت می‌توان سه مرحله را در نظر گرفت: حقیقت‌یابی، ایده و راه‌حل. در مرحله حقیقت‌یابی به دنبال تشخیص مسئله و تعریف درست آن هستیم. در مرحله بعدی ایده خلق شده و ساختار و چهارچوب آن را مشخص کرده و به‌نوعی ایده پروری می‌کنیم. در مرحله آخر نیز نوبت به راه‌حل یابی می‌رسد. ایده‌ای که به آن رسیده‌ایم قرار است چگونه مشکل و مسئله را حل کرده و به آن پاسخ دهد.

 

چگونه خلاق باشیم؟

شاید این‌گونه به نظر آید که خلاقیت امری ذاتی بوده و شخصی یا دارای قوه خلاقیت است و یا فاقد آن است؛ اما برای رسیدن به خلاقیت تکنیک‌های شناخته‌شده‌ای وجود دارد که در ادامه از زبان دکتر صدر به آنها اشاره می‌کنیم.

 

تکنیک طوفان ذهنی: در تکنیک طوفان ذهنی یا بارش افکار عده‌ای از افراد در اتاقی جمع شده و حول مسئله مشخصی به گفتگو می‌نشینند. در این تکنیک ساده نیز لازم است قوانین آن به‌طور کامل رعایت شود. یکی از این قوانین آن است که نباید ایده‌های مطرح شده را ارزیابی کرد چراکه تعریف یا انتقاد از پیشنهادی می‌تواند منجر به بسته شدن درهای خلاقیت ذهن افراد شود. ایده‌هایی مطرح شده هر چه بلندپروازانه‌تر یا دور از ذهن باشند بهتر هستند. همچنین هرچه تعداد ایده‌ها بیشتر باشد و تنوع بیشتری داشته باشند می‌توان به نتیجه بهتری رسید.

تکنیک تحرک (تحریک) مغزی: در این تکنیک مخاطب را تشویق می‌کنیم تا به‌غیراز ایده‌ای که مطرح کرده، ایده‌های دیگری را نیز بازگو کند.

تکنیک ارتباط اجباری: این تکنیک بدان معناست که بین دو مفهوم، ابزار، محصول و یا هر چیز دیگری ارتباط برقرار کنیم. در ابتدا لازم است ارتباط بین موضوعات بی‌ربط، برقرار شده و سپس به سمت موضوعات معقول‌تر حرکت کنیم.

تکنیک جایگزینی: در این تکنیک به دنبال جایگزینی برای راه‌حل موجود هستیم؛ به‌عنوان‌مثال به‌غیراز چتر در روز بارانی، از چه ابزار دیگری می‌توان استفاده کرد.

تکنیک ترکیب: در این حالت دو محصول را باهم ترکیب کرده تا به یک محصول جدیدتری برسیم.

تکنیک تغییر: بدان معناست که به‌غیراز کاربرد اصلی یک محصول و یا ابزار، چه استفاده دیگری می‌توان از آن برد.

تکنیک چرا: هنگامی‌که یک مسئله و چالش به وجود می‌آید به راه‌حل‌های موجود با دید «چرایی» باید نگریست. چرا این راه‌حل بهترین راه‌حل است.

تکنیک سؤال برعکس: به‌عنوان‌مثال، برای افزایش فروش شرکت می‌توان این‌گونه به مسئله نگاه کرد که چه کاری می‌توان انجام داد تا به فروش شرکت آسیب وارد کرد. حال پاسخ‌های به‌دست‌آمده را معکوس کرده و از دل آن راه‌حل‌هایی به دست می‌آوریم.

تکنیک آلزایمر وارونگی: در این حالت کارهایی که به انجام آنها عادت داریم را با روشی دیگر انجام می‌دهیم. مثال‌هایی ازاین‌دست می‌تواند مسواک زدن یا نوشتن با دست چپ (برای افراد راست‌دست) باشد.








پیام بگذارید